Een avonddienst levert in veel cao’s zo’n vijfentwintig procent extra op, een nachtdienst vijftig procent en een zondag soms honderd. Toch staat er nergens in de wet dat je daar recht op hebt, want die toeslagen komen uit je cao of je contract en niet uit de wetgeving. Dat maakt onregelmatig werken financieel interessant, mits je weet waar je op moet letten en je lichaam de ruimte geeft om mee te bewegen.
Zoek eerst uit welke toeslagen in jouw cao staan
Voordat je een rooster beoordeelt, moet je weten wat elke dienst waard is. Twee banen met hetzelfde uurloon kunnen enorm verschillen zodra de ene structureel avonden draait en de andere niet. Vraag dus concreet vanaf welk tijdstip de avondtoeslag ingaat, wat de nacht doet en hoe het zit met zaterdag en zondag. Wie zich oriënteert op werken bij Esso of bij een andere werkgever met lange openingstijden, kan daar direct naar vragen in het eerste gesprek. Reken daarna een gemiddelde maand door met de diensten die je realistisch gaat draaien, niet met de gunstigste week.
Bouw je slaap rond je dienst en niet rond de dag
De grootste fout bij onregelmatig werken is proberen een normaal dagritme aan te houden op je vrije dagen. Je lichaam raakt dan twee keer per week van slag. Kies liever één blok van vier tot vijf uur dat je altijd slaapt, ongeacht je dienst, en vul de rest aan rond je rooster. Maak je slaapkamer echt donker met verduisterende gordijnen en zet je telefoon buiten bereik, want na een nachtdienst is licht de belangrijkste factor die je wakker houdt. Kom je van een nachtdienst thuis, draag dan een zonnebril op de terugweg zodat het ochtendlicht je niet alsnog wakker schudt.
Stem je eten af op je rooster
Je spijsvertering volgt een dagritme, ook als jij dat niet doet. Een zware maaltijd om drie uur ’s nachts blijft langer zitten en maakt je suffer in plaats van alerter. Eet daarom je grootste maaltijd voor de dienst, houd het tijdens de nacht licht met iets van eiwit en langzame koolhydraten, en drink je laatste koffie uiterlijk halverwege de dienst. Cafeïne heeft een halfwaardetijd van ongeveer vijf uur, dus wat je om vier uur ’s nachts drinkt zit om negen uur ’s ochtends nog voor de helft in je bloed op het moment dat je wilt gaan slapen.
Kijk hoe ver het rooster vooruit bekend is
Een goed rooster is minstens zo veel waard als een goede toeslag. De Arbeidstijdenwet gaat uit van minimaal elf uur rust tussen twee diensten en een rooster dat in principe achtentwintig dagen van tevoren bekend is. Vraag daarom bij Werken bij EG of bij welke werkgever dan ook hoe ver vooruit er wordt gepland en hoe vaak het rooster daarna nog wijzigt. Een werkgever die pas op donderdag doorgeeft wat je maandag doet, kost je uiteindelijk meer dan de toeslag oplevert, simpelweg omdat je je privéleven niet meer kunt inplannen.
Tel de reistijd mee bij late en vroege diensten
Een dienst die om zes uur ’s ochtends begint, betekent vaak dat je om half vijf opstaat en er geen openbaar vervoer rijdt. Datzelfde geldt aan de andere kant van de dag. Kijk daarom niet alleen naar de afstand maar naar de werkelijke reisoptie op het tijdstip dat jij moet reizen, en reken uit wat vervoer je dan kost. Een locatie die tien minuten verder ligt maar wel bereikbaar is buiten de spits, wint het in de praktijk vaak van een locatie die dichterbij ligt maar alleen met de auto te doen is.
Klaar om onregelmatig werken in je voordeel te laten werken?
Weet wat je toeslagen zijn, bescherm één vast slaapblok, stem je eten af en beoordeel het rooster net zo streng als het salaris. Dan levert onregelmatig werk je vooral tijd en geld op. Benieuwd wat er bij jou past? Check dan vandaag nog de open vacatures!